«Панямонь». Новый Свержень. Еврейский след

От еврейской жизни в Новом Свержене осталось мало следов. Об этом напоминают развалины синагоги, заброшенное иудейское кладбище и памятник жертвам холокоста. Это все, что сохранилось от некогда динамичной иудейской общины, жившей полнокровной жизнью. Нет свидетелей, помнивших еврейских соседей и способных рассказать о том, что это были за люди, как они любили и страдали, чем отличались […]

Продолжить чтение

«Панямонь». Пад Пакровам Прасвятой Багародзіцы

Хараство нёманскіх краявідаў, мноства гісторый, звязаных са славутымі імёнамі, стары вадзяны млын, «шведскія» курганы. Усё гэта пра Жукаў Барок – адну з найцікавейшых вёсак Стаўбцоўшчыны. Яшчэ адну адметнасць месца, вядомага з XVI стагоддзя, час не захаваў. Гэта царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы. Магчымая дата з’яўлення царквы ў Жукавым Барку называецца ў  «Вандроўках па маіх былых ваколіцах» […]

Продолжить чтение

«Панямонь». Як Сверынава Радзівілам належала

На паўднёвым усходзе Стаўбцоўшчыны, сярод лясных гушчароў і зусім недалёка ад мясцін, дзе магутны бацька Нёман толькі бярэ свой пачатак, раскінулася старажытная і самабытная вёска Сверынава, вядомая яшчэ з 1536 года як сяло маёнтка Магільна (сёння – вёска Уздзенскага раёна). У XVI стагоддзі Сверынава належала родам Пацаў, Косаў, а з 1602 года, з моманту далучэння вёскі […]

Продолжить чтение

«Панямонь». Жыццё і подзвіг Уладзіміра Царука

Крыху фактаў пра камандзіра Стаўбцоўскага партызанскага злучэння ў гады Вялікай Айчыннай вайны, сакратара Стаўбцоўскага раённага камітэта кампартыі, Героя Савецкага Саюза Уладзіміра Царука, з нагоды 120-годдзя з дня яго нараджэння.  Нарадзіўся напрыканцы ХІХ стагоддзя Малой радзімай Уладзiмiра Царука з’яўляецца вёска Вялікая Вобрына Kарэліцкага раёна, што суседнічае з цяперашнім аграгарадком Ярэмічы. Нарадзіўся ён 20 снежня 1899 года. […]

Продолжить чтение

«Панямонь». Чаму крыніцы называюць катламі?

Нядаўна  настаяцелем прыхода храма Сабора ўсіх беларускіх святых у аг. Шашкі протаіерэем Віталіем Шарковым была асвечана крыніца. Цікавая гісторыя гэтых крыніц, якія б’юць тут спрадвеку. Гэтае месца нашы продкi называлi катламі, кiпетнямі, альбо кіпеценем. Знешне бачыцца, што вада тут кiпiць, як у катлах, але яна халодная, чыстая. Крыніцы выбiваюцца з нетраў зямлi з чыстым жвірком, і не […]

Продолжить чтение

Праект «Праменя»: Панямонь. Музейная гасцёўня ў Вільнюсе

У Вільнюсе, у Літаратурным музеі А. Пушкіна, адбылася чарговая імпрэза тэматычнага цыкла «Музейныя гісторыі: людзі, якія стваралі музей». Яна была прысвечана нашаму земляку паэту, пісьменніку, этнографу, краязнаўцу і мастаку Уладзіславу Паўлюкоўскаму. Ініцыятарам правядзення гэтага мерапрыемства стаў таксама ўраджэнец Стаўбцоўшчыны – педагог, паэт і перакладчык Іосіф Станкевіч. На сустрэчу ў вільнюскі Пушкінскі музей прыйшлі прадстаўнікі літаратурных […]

Продолжить чтение

Падарожжы касмічнага госця

Са ўступленнем чалавецтва ў эру прагрэсу і пашырэннем кантактаў з космасам навуковая каштоўнасць незямных рэчаў і зацікаўленасць у іх толькі ўзрастаюць. Як вынік,кожнае касмічнае цела, знойдзенае на Зямлі, становіцца ўнікальным аб’ектам даследаванняў для спецыялістаў у розных галінах навукі. Гісторыяй аб адным з такіх «нябесных гасцей» можа пахваліцца і Стаўбцоўшчына, а дакладней –мясціны бліз дзвюх вёсак […]

Продолжить чтение

Нёман – вечная, слаўная наша рака

Сёння, калі наш славуты бацька Нёман цячэ ў берагах, сфарміраваных апошнім часам, міжволі прыходзяць асацыяцыі з яго былой веліччу – далёкімі гадамі суднаходства і буйнога гандлю. Даследаванне гэтай тэмы прыводзіцца ў гісторыка-дакументальнай хроніцы «Памяць» у змястоўным артыкуле А.У. Астаповіча «Суднабудаўніцтва і суднаходства ў вярхоўях Нёмана ў ХІХ – пачатку ХХ ст.». Разам з тым, варта […]

Продолжить чтение

Жыватворная вада з рубяжэвіцкай крынічкі

Беларусь называюць сінявокай, або краінай дзесяці тысяч азёр. Акрамя таго, на тэрыторыі рэспублікі працякае мноства рэк і ручаёў, струменяцца крыніцы, якія ва ўсе часы былі і застаюцца для людзей месцам прыцягнення і сёння ўяўляюць сабою дзіўны сплаў прыродных сіл і тысячагадовых традыцый. Адна з іх бруіцца ў Рубяжэвічах і размешчана на поўдзень ад моста, які […]

Продолжить чтение